Toneelgroep Oostpool | Marcus Azzini | Bas de Brouwer

Interview met Marcus Azzini over All Over – Acts of Love

Tekst — Haroon Ali
Fotografie — Bas de Brouwer

Het lijkt wel of de activist is ontwaakt in theaterregisseur Marcus Azzini (47), ontdekken we op het dakterras van Internationaal Theater Amsterdam (ITA). Azzini maakte deze zomer de voorstelling Small Town Boy, samen met ITA, gebaseerd op het gelijknamige gay anthem van Bronski Beat, speciaal voor de Amsterdamse Pride. Het stuk ging, net als het beroemde jarentachtignummer, over een homojongen die het platteland ontvlucht en zijn geluk zoekt in de grote stad. ‘Het is mijn eerste voorstelling die specifiek is gemaakt voor de LHBTI gemeenschap’, erkent Azzini.

‘Het is belangrijk dat we deze verhalen blijven vertellen’, vertelt de BraziliaansNederlandse artistiek directeur van Toneelgroep Oostpool. ‘Totdat we niet meer worden gezien als minderheden.
Die term alleen al; ‘minderheden’. We zijn duidelijk op zoek naar een nieuw vocabulaire voor de discussies die nu spelen. Waarom is het ‘bijzonder’ dat
ik als homoseksuele man een zoon van 12 heb? Ik pleit er ook voor dat niemand meer ‘uit de kast’ hoeft te komen. Want het impliceert dat er eerst een schaamte moet worden overwonnen, voordat het echte leven kan beginnen.’

Na Small Town Boy begonnen de repetities voor All Over – Acts of Love, een unieke samenwerking tussen Toneelgroep Oostpool, dat is gebaseerd in Arnhem, en hedendaags dansplatform ICK Amsterdam. ‘Deze voorstelling gaat over twee mensen die voor elkaar vallen – en toevallig mannen zijn.’ Weer een roze thema dus. ‘Ik wil niet op de barricades springen, maar na gesprekken met choreografen Emio Greco en Pieter C. Scholten en schrijfster Hannah van Wieringen besefte ik dat dit een positief stuk moet worden, waarin de mannenliefde een keer niet wordt geproblematiseerd. Ik word er zo moe van om te worden gezien als ‘anders’, alleen omdat ik het bed deel met mannen. Met All Over – Acts of Love wil ik gewoon een mooi liefdesverhaal vertellen.’

Wat onderscheidt deze romance van andere liefdesverhalen?

‘Op het eerste gezicht zijn het gewoon twee mannen van begin dertig die leven in een metropool. Maar al snel wordt duidelijk dat ze leven in onze tijd, waarin de klimaatverandering aanhoudend in onze nek hijgt. Hoe leef je daar nu mee? Wat betekent dat voor hun liefde? Wat doet dat met hen? Het is dus liefde in tijden van klimaatverandering.’

Wat zegt de titel All Over – Acts of Love?

‘Het eerste deel wil zeggen: wat als alles voorbij is en de wereld echt op is? Maar het betekent ook zoiets als all over each other zijn. Acts of love verwijst naar liefde als een serie handelingen. Liefde is iets wat je doet, misschien nog wel meer dan iets dat je voelt. Dat kan ook raken aan de psychologie van een stel dat lang bij elkaar is. Wat doet het met je om een heel leven met één iemand door te brengen, wat doet het met je lichaam om vijftig jaar naast dezelfde persoon in bed te liggen? Daar kunnen we ons bijna geen voorstelling meer van maken. Ik ben nu negen jaar met mijn man – en dat vind ik al bijzonder.’

Blijven jullie de rest van jullie leven bij elkaar?

‘De wens is er wel. Mattijs (van Bergen, modeontwerper, red.) was vorig jaar negen maanden in Londen. Toen kwam ik erachter dat ik beter slaap en oplaad als hij naast me in bed ligt. Hij is dus een soort batterij, mijn liefdesbatterij. Het is toch gek dat mijn lichaam zijn lichaam zo nodig heeft? Niet eens vanwege de romantiek, maar echt het fysieke aspect van de liefde.’

Ben jij iemand die altijd in relaties zit?

‘Toevallig heb ik meerdere lange relaties gehad. Eerst elf jaar, toen vijf jaar single, nu weer negen jaar. Omdat ik liefde zie als iets dat je kunt doen of maken, kun je ook in het theater liefde creëren. Als ik speel dat ik van jou houd en jij ervaart dat als liefde, ook al weet je dat ik een rol speel, dan is dat liefde. Je moet het als een spel blijven zien. Als je na al die jaren zo met elkaar bent versmolten, is het leuk om elkaar te blijven verrassen en je steeds weer af te vragen: wie wil ik nu zijn? Die versmelting en het bespelen van de liefde staat centraal in deze voorstelling.’

‘Ik wil kijken wat er gebeurt als acteurs en dansers naast en door elkaar hun eigen discipline beoefenen.’

Hoe ben jij eigenlijk bij dit project betrokken?

‘ICK heeft mij benaderd. Ik heb in 2011 met Ann van den Broek de voorstelling LIstEn & See (LIES) gemaakt, waarbij we ook acteurs en dansers samenbrachten. Ik focus vaak op het lichamelijke aspect van toneelspelen en wil het hoofd en lichaam met elkaar verbinden. Dus ik begrijp wel waarom ICK bij mij uitkwam – en ik wilde gelijk de uitdaging aangaan. Zo is het balletje gaan rollen.

Ik heb Theun Mosk erbij gehaald, een scenograaf met wie ik graag werk, en Hannah van Wieringen, die de tekst schrijft. Zij bedenkt altijd sterke dialogen, die heel erg van nu zijn. Ze weet mooi te vangen hoe echte mensen met elkaar praten, maar beschrijft het net wat poëtischer.’

‘Met All Over – Acts of Love wil ik gewoon een mooi liefdesverhaal vertellen.’

Hoe stelde je de cast samen?

‘Het stuk volgt de vier seizoenen, gespeeld door Ludwig Bindervoet en Kendrick Etmon. Ik heb voor hen gekozen omdat ze allebei krachtige en inspirerende acteurs zijn, die midden in de wereld staan en een open blik hebben. Ze hebben ook een goede chemie. Het zijn twee vurige mannen, die liefde, kwetsbaarheid maar ook seks uitstralen. De cast van dansers bestaat onder anderen uit Beatrice Cardone, Denis Bruno, Arad Inbar, Edward Lloyd, Isaiah Wilsson en Siva Canbazoglu.’

Is een cross-over van de twee disciplines niet spannender?

‘Dans en toneel zijn niet voor niets zo gescheiden, je moet een discipline namelijk verdomd goed beheersen. Het heeft dus niet veel zin om ze uit hun comfort zone te halen. Er zijn acteurs die goed kunnen bewegen, maar ze zullen nooit dansen op het niveau van ICK. En een danser die moet gaan praten wordt een slechtere danser, omdat hij zich minder goed kan focussen op zijn eigen talent. Ik gebruik dus ook niet het woord crossover, maar zie het als een ontmoeting. Ik wil kijken wat er gebeurt als acteurs en dansers naast en door elkaar hun eigen discipline beoefenen. Ik had eerst het wilde idee om de acteurs helemaal niet te laten zien, maar alleen te horen, als een soort hoorspel. Maar het is toch spannender om de lichamen van de acteurs te zien bewegen tussen de dansers.’

Welke rol speelt dans dan in de voorstelling?

‘Ik heb lang met Emio en Pieter gediscussieerd over de choreografie. Ik vroeg of ik hun hele oeuvre mocht gebruiken om een nieuwe danstaal te creëren. Regisseurs pakken vaak ook een stuk van Shakespeare en doen ermee wat ze willen. Ze waren eerst wat huiverig, want een choreografie is een kunstwerk dat tot in de puntjes is geperfectioneerd. Als je daaraan gaat zitten klooien, gaat het niet goed. Toen we er nog langer over doorpraatte, kwamen ze op het idee om samen met de dansers een choreografie te maken, speciaal voor mij, als een cadeau met een strikje eromheen. Het is aan mij of ik de hele choreografie gebruik of maar een klein stukje. Het is wel een dialoog hoor. In de repetities komt alles samen, dan zie ik wat het beste werkt.’

Hebben Pieter en Emio nog invloed op de voorstelling of houd je ze buiten de deur?

Lachend: ‘Ik probeer ze zo veel mogelijk te verbannen. Nee, dat niet, maar ze zullen zich er niet mee bemoeien. Ik heb wel een repetitor die de techniek van de dansbewegingen in de gaten houdt, dat iedere teen wordt neergezet zoals het moet. Het zal wennen zijn voor alle partijen, maar Emio, Pieter en ik kennen elkaar gelukkig al jaren, dus we hebben alle vertrouwen in elkaar. We hebben ook zo’n goed team samengesteld, dus het voelt als een creatieve speeltuin.’

‘Ik zie het ook echt als een dansvoorstelling waarin wordt gesproken. Met hele goede dansers.’

Is deze cross-over – sorry, ontmoeting – tussen dans en toneel een nieuwe trend?

‘Dat weet ik niet. Sommige mensen zijn bang voor cross-overs, omdat ze denken dat het de kunstvormen verzwakt. De podiumkunsten blijven vernieuwen, maar dat kan soms verwarrend zijn voor het publiek. Daarom zeg ik duidelijk tegen iedereen dat All Over – Acts of Love een dansvoorstelling is, om het helder te houden.


De vragen op de schrijftafel van Hannah van Wieringen

All over is een romantische komedie anno nu. Twee mensen vallen voor elkaar. Tegelijk leven ze in onze tijd, waar die onmogelijke vraag over ons heen hangt: Hoe moeten we omgaan met de beschadigingen van de aarde? Wat kunnen we doen om het tij van de klimaatverandering te keren? Nu is voelen in mijn beleving ook een vorm van denken. En voelen doe je met je lichaam. Zou er geen sleutel kunnen liggen voor een nieuwe, oude wereld in voelend denken, denkend voelen? Misschien wel zoals planten, of de octopus. In ieder geval als een wezen, dat zichzelf minder centraal maakt op de aarde. Maar hoe kun je jezelf in hemelsnaam minder centraal maken, als je halsoverkop verliefd wordt? Dát zijn een paar van de vrolijke vragen die op de schrijftafel lagen. Een vriendin omschreef de tekst van All Over als volgt: ‘Ja, Han, volgens mij is het een maatschappij/menskritische, utopische, sciencefiction romcom. Bestaan die al? Als niet: nu dus wel.’

— FRAGMENT —

EL: Wil je, wil je eigenlijk liever verder lezen, zal ik, zal ik daar gaan zitten? Ik wil je niet—

Kay: Ja. Nee, ik zat na te denken, ik dacht, zullen we, misschien kunnen we iets afspreken?

EL: Ja! Koffie? Wijn? Film? Morgen? Vanavond? Zeg het maar. Of mee naar je ouders, doe ik ook, een bank verhuizen, op je hond passen, je kamerlinde, zeg maar.

Kay: Nee, nee, doe nou even rustig aan joh jij.

EL: Ik vind je leuk.

Kay: Ssht. Het is, ik wil iets anders. Iets onmogelijks.

EL: Nog beter! Ik ben een sucker voor onmogelijk.

Kay: Ik dacht, zullen we afspreken dat we elkaar over een uur in het Rijks zien en dat we dan doen of we elkaar niet kennen?

EL: Eh? Wat? Je bedoelt, wat bedoel je?

Kay: Ik bedoel, ik weet niet wat ik bedoel, jawel, ik wil je iets laten zien. Ik wil verder, praten. Maar ik wil niet. Ik wil niet. (kijkt naar boek op zijn schoot) Geen vluchtauto’s. Niet weg van de wereld—. Geen eh—

EL: Geen vluchtauto’s.

Kay: Dus in dat kader. Dacht ik. Misschien, dat we vreemden kunnen blijven?

EL: Vreemden?

Kay: Ja, kunnen we vreemdblijven?

EL: Vreemdblijven?

Kay: Hallo, zit er een echo op? (zacht) Je bent mooi en droevig.

EL: Jij bent zelf mooi en droevig.

 

Hannah van Wieringen schrijft, vertaalt en bewerkt toneel, proza en poëzie. Ze werkt vaak samen met Toneelgroep Oostpool en schrijft voor All Over – Acts of Love een nieuwe zintuiglijke en fysieke theatertekst.

Sluiten